Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων Λογότυπο
Βρίσκεστε εδώ: Κεντρική >> Ιστορα>> Τοπικς Κοιντητες

Ιστορα της Πλης - Τοπικς Κοιντητες

ΠΥΡΓΟΙ

Οι Πργοι Εορδαας βρσκονται στους δυτικος πρποδες της οροσειρς Βερμου. Το παλαι νομα των Πργων, γνωστ και στα γρω χωρι και πλεις της επαρχας Εορδαας του νομο Κοζνης ταν Κατρνιτσα Καστρνισσα (Κστρο της ρνισσας). Δεσπζει στο κντρο μιας κοιλδας, υποχρεωτικς διβασης απ το υψπεδο Εορδαας - Πτολεμαδας (Καλαρων) προς δεσσα - Γιαννιτσ - Θεσσαλονκης. Ανατολικ συνορεει με την οροσειρ Βερμου, βρεια με την λμνη Βεγορτιδα (Οστρβου), μαζ με την επιβλητικ οροσειρ του Βρα (Καμακτσαλν) και δυτικ με την οροσειρ Μαυροπολι (Κρακους). Η απσταση των Πργων απ την Αθνα εναι 530χλμ., απ την Θεσσαλονκη 130χλμ.


Ιστορικ Στοιχεα


Ως μεγλο κεφαλοχρι, οι Πργοι χουν Ιστορα απ τους προστορικος ακμη χρνους. Απ τους Πργους ταν ο θρυλικς κλφτης Γοτας που δρασε γρω στο 1740 και επικεφαλς 300 κλεφταρματολν δροσε σε λη την Δυτικ και Κεντρικ Μακεδονα με ορμητριο το Βρμιο. Συνελφθη το 1747 στη Βροια. Το 1737 γεννθηκε στους Πργους ο μεγαλμπορος της Βιννης και συνεργτης του Ργα Φεραου, Χρστος Μνος, γενρχης της οικογενεας Χρηστομνου[2]. Κατ την επανσταση του 1821, οι κτοικοι των Πργων ξεσηκθηκαν και το Μρτιο του 1822, 150 αγωνιστς υπ τον Μπλατσιτη οπλαρχηγ Καραμτσο, εξντωσαν μεγλες Οθωμανικς δυνμεις στην περιοχ. Απ τους Πργους κατγονταν επσης ο καθηγητς του Εθνικο και Καποδιστριακο Πανεπιστημου Αθηνν Δαμιανς Γεωργου Δρσκας και ο Ιωννης Καραμτας (1864-1913), σημαντικς παργοντας της Ελληνικς παροικας του Σεμλνου (Ζεμον) και ιδρυτς του πρτου Ελληνικο τυπογραφεου της Σερβας (εγγονς του ταν ο διακεκριμνος μαθηματικς του 20ου αινα Γιοβν Καραμτα). Στην περοδο του Μακεδονικο αγνα, η κωμπολη Κατρνιτσα χρησιμοποιονταν απ τα Ελληνικ αντρτικα σματα σαν βση εξρμησης ενντια στους κομιτατζδες και εχε μεταβληθε σε απρθητο φυλκιο. Η Βουλγαρικ προπαγνδα αποπειρθηκε επανειλημμνα να ιδρσει σχολεο και η εκκλησα να προσχωρσει στην Βουλγρικη εξαρχα. Στις 24 Απριλου του 1944, στους Πργους, λαβε χρα το μεγαλτερο ολοκατωμα Ελλνων (μετ απ' αυτ των Καλαβρτων) απ τους Γερμανος ναζιστς και τους λληνες συνεργτες τους. 318 νδρες, γυνακες και παιδι θανατθηκαν, οι επιζσαντες υποχρεθηκαν να περπατσουν ως την Πτολεμαδα και το χωρι καταστρφηκε ολοσχερς.

Σμερα

Σμερα ο πληθυσμς ανρχεται σε 870 τομα. Θα πρπει να σημειωθε τι, πριν το ολοκατωμα των Πργων απ τους Γερμανος τον Απρλη του 1944, ο πληθυσμς ανρχονταν σε 2.500 κατοκους. Η καταστροφ αυτ αποτελε και τον κριο λγο της δραματικς μεωσης του πληθυσμο του χωριο. Μσα απ το χωρι περνει το διεθνς ορειβατικ μονοπτι Ε4 το οποο συνεχζοντας στις πλαγις του Βρμιου περνει μπροστ απ το νο καταφγιο του Ορειβατικο Ομλου Πργων στα 1560 μ υψμετρο στο οποο μπορε κποιος να διανυκτερεσει, σε συνεννηση με τον Ορειβατικ μιλο. Οι Πργοι βρσκονται σε υψμετρο 700-800 μτρων. Συνολικ χουν επιφνεια 4.500 τετραγωνικ χιλιμετρα. Απ αυτ η καλλιεργσιμη κταση εναι 1.600 km², εκ των οποων 5.500 στρμματα εναι μηλις και τα υπλοιπα σιτηρ. Επσης, κταση 12,461 km² αποτελε δασδη περιοχ. Ο Μακεδονικς τφος που βρθηκε λγο ξω απ το χωρι των Πργων, τα σημαντικ ευρματα των ανασκαφν φιλοξενονται στο Αρχ. Μουσεο Κοζνης. Το κλμα των Πργων εναι εκρατο. Σε τοτο βοηθ και η κοντιν λμνη Βεγορτιδας (Οστρβου - ρνισσας), της οποας η επδραση στη διαμρφωση του κλματος εναι σημαντικ. Φυσικ, υπρχουν χειμνες που το κλμα εναι πολ βαρ, οπτε και παγνουν τα ποτμια του χωριο. Το βασικ ποτμι του χωριο εναι ο Ασπροπταμος που χει συνεχ ρο αλλ το καλοκαρι εκτρπεται στους αγρος για τις καλλιργειες. Στα ρματα και τα ποτμια που ρουν γρω απ το χωρι υπρχουν πτρινα γεφρια με πιο σημαντικ το γεφρι του Γκλιμος (το γεφρι της νφης στα τορκικα) και του Σνδρεμος τα οποα αποτελον μρος ενς μεγλου πλακστρωτου δρμου που οδηγοσε σε μι μεγαλτερη πλη (πιθανν στην αρχαα πλη Εορδαα) με αφετηρα τα ερεπια του Κστρου των Πργων. Τα υπλοιπα, να απ τα οποα μσα στο χωρι, χουν τσιμεντοστρωθε στο κατστρωμ τους. Στο χωρι υπρχουν δο παλις εκκλησες (του 1700), της Αγας Παρασκευς και του Αγου Δημητρου, με παλις τοιχογραφες. Οι εκκλησες αυτς εναι πολλαπλ λεηλατημνες απ τους σγχρονους αρχαιοκπηλους, με αποτλεσμα να χαθον πολτιμες εικνες και κειμλια. Σμερα αποτελε τοπικ κοιντητα του νου καλλικρατικο Δμου Εορδαας.

 

 

 

 

 

 
ΔΗΜΟΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ 2012 - www.ptolemaida.gr/100xronia